موسیقی با تاثیر مستقیم خود بر روان انسان یکی از کارآمد‌ترین ابزارهایی است که سال‌ها به عنوان یک درمان به کار گرفته می‌شود. موسیقی درمانی علمی است که در طی فرآیندی پیچیده سعی دارد با تاثیر بر مغز،ذهن و روان انسان توانایی او را در کنترل احساسات، اضطراب و تنش‌ها بالا ببرد. درواقع گفته می‌شود که انواع موسیقی بر انواع تحریکات نورولوژیکی بدن تاثیر می‌گذارد و می‌تواند پیامدهایی آرامش‌بخش و یا تحریک کننده بر ذهن انسان داشته باشد.
در این روش درمانی برای انواع خلق‌و‌خوها و الگو‌های رفتاری متفاوت موسیقیهای متفاوتی توسط درمانگران حرفه‌ای انتخاب می‌شود. اما اینکه موسیقی درمانی چه تاثیری بر ذهن بیمار دارد یک موضوع چالشی مهم در امر روانشناسی است.

تاثیر موسیقی درمانی بر مغز انسان
تاثیر موسیقی درمانی بر ذهن و روان بیمار
مهمترین تاثیراتی که مد نظر درمانگران این روش است شامل تغییر خلق‌و‌خو و رسیدن به آرامش عمیقی است که از طریق تمرین و تجربه‌ی مثبت موسیقیایی کم کم به امری ثابت تبدیل می‌شود. در واقع تاثیراتی که موسیقی درمانی بر ذهن و مغز انسان می‌گذارد در ادامه توانایی او را در کنترل تنش‌هایی که از جانب عوامل بیرونی القا می‌شوند و همچنین مشکلات بدنی، افزایش می‌دهد.
تاثیرات روانی که این روش بر حالات و روحیات فرد می‌گذارند قابل چشم پوشی نیستند؛ کنترل اضطراب‌ها، درمان بی‌ثباتی رفتاری، افزایش انگیزه و تمرکز، کاهش تحریکات عصبی و توانایی کنترل خشم، مقابله و توانایی کنترل احساس افسردگی و آلام روحی همگی بخشی از تاثیرات روحی و روانی آن به حساب می‌آیند.
این روش بطور مستقیم بر رفتار بیمار تاثیر گذاشته و با قدرتی که در افزایش توانایی برقراری ارتباط در فرد بیمار دارد می‌تواند او را از گوشه‌گیری و انزوای اجتماعی برهاند و با افزایش سطح اعتماد به نفس، خشم درونی را کاهش دهد.
این تاثیرات مغزی و روانی که به همراه تمرکز بالا ایجاد می‌شوند می‌توانند مانع از بروز بسیاری از مشکلات روان‌تنی شامل: سردرد‌های ناشی از اضطراب ها، درد قفسه سینه و شکم، خستگی جسمانی و مشکلات خواب شوند.
در واقع می‌توان گفت که تمام تاثیرات مثبت جسمی ، روانی و به کل درمانی، که روش استفاده اصولی از موسیقی به همراه دارد، از تاثیر آن بر نورون ها، مغز و روان بیمار نشات می‌گیرد.
گوش دادن به موسیقی مناسب در این فرآیند در واقع تفکرات جدید و دید مثبتی را جایگزین احساسات منفی پیشین می‌کند و به مرور زمان بدن عادت می‌کند که به موسیقی پاسخ مثبت دهد.


تکنیک بداهه نوازی در موسیقی درمانی
موسیقی درمانی به روش‌های متفاوتی بر مغز انسان تاثیر می‌گذارد
یک درمانگر متخصص این روش باید بداند که انسان‌های متفاوت با نیازهای موسیقیایی متفاوت در مقابل او وجود دارند و او باید بتواند با تشخیص نیاز فرد اهداف را تبیین کند و موسیقی متفاوت را، در کنار روش درمانی متفاوت برگزیند.
ممکن است بیمارها با بیماری‌های متفاوت خود پاسخ‌های مختلفی به انواع سبک‌های موسیقی یا کتاب‌های صوتی بدهند و حتی فراتر از آن به روش مختلفی در جریان موسیقی درمانی به بهبود برسند. برخی با زدن ساز خاصی و دیگیری تنها با گوش دادن.
استفاده از انواع روش‌ها و تکنیک‌های موسیقی درمانی در طول سالها نشانگر این قضیه است.که برخی از آن‌ها در ادامه آورده شده است:
گوش دادن به موسیقی
نواختن موسیقی با استفاده از سازها
بداهه نوازی‌ها
نوشتن ترانه و اشعاری برای آهنگ‌ها
نوشتن موسیقی برای آهنگی خاص
طراحی رقص برای موسیقی یا حتی انجام آن
استفاده از تکنیک‌های آرام‌سازی در جریان موسیقی درمانی
و…
نکته قابل توجه دیگری که بر تاثیر موسیقی بر ذهن و روان انسان دلالت دارد قدرت آن در ایجاد توانایی تعاملات انسانی در بیماران است. موسیقی به عنوان یک عنصر قابل تحلیل سبب ایجاد واکنش‌هایی عاطفی و معنادار در ارتباط با آهنگ می‌شود و هنگامی که فردی یک موسیقی را متناسب با موضوع ذهنی خود انتخاب می‌کند در واقع این تعاملات و روابط را تمرین می‌کند.


تهیه شده توسط تیم تولید محتوا آرتبال

منابع:
https://petersonfamilyfoundation.org
https://positivepsychology.com
موسیقی درمانی جهت بهبود عملکرد درمان / دکتر سرور بهبهانی- مهندس محمد کریمی مریدانی