موسیقی درمانی، در طول سال‌ها دارای تعاریف بسیاری بوده است و از آنجا که قدمتی برابر با زندگی بشر دارد در هر دوره تفاسیر متفاوتی را دارا بوده است. اما به عبارتی موسیقی درمانی را می‌توان کاربرد موسیقی برای القای آرامش، تسریع روند بهبود بیماری‌ها، بهبود عملکرد ذهنی و ایجاد و حفظ سلامتی دانست. در واقع در فرایند پیچیده‌ی آن از تمام جنبه‌های تاریخی، فرهنگی، احساسی و عاطفی موسیقی برای هر فرد به صورت جداگانه استفاده می‌شود.

 

موسیقی درمانی چیست و چگونه به وجود آمده است؟

با توجه به تعریفی که از موسیقی درمانی ارائه داده شد، این فرایند نه به عنوان یک درمان برای بیماران روانی بلکه به عنوان یک درمان حرفه‌ای برای تمام بیماری‌ها و دردها توسط درمانگران با تجربه قابل انجام است. توجه به موسیقی به عنوان یک فاکتور درمانی از زمان فیلسوفان یونانی مانند فیثاغورث آغاز شده است و در میان بومیان قاره آمریکا مطرح بوده است. اما می‌توان گفت اهمیت آن، در جنگ‌های جهانی اول و دوم، زمانی که نوازندگان داوطلب برای حفظ روحیه مجروحان جنگی وارد آسایشگاه‌ها شدند برای همگان روشن شد. و در دهه 50 میلادی بود که انجمن موسیقی درمانی آمریکا شروع به فعالیت کرد. در جریان آن با ایجاد احساسات و حالات مثبت در بیمار با استفاده از انتخاب مناسب موسیقی توسط درمانگر دید مثبتی را ایجاد می‌کنند و بیمار با توجه به جنبه‌های مختلف موسیقی از آهنگ گرفته تا ترانه‌ی آن و تحلیل‌ها و زیبایی شناختی موجود در آن تمرکز و خود اختیاری بیشتری در جریان کنترل درد، افسردگی و آلام و مشکلات روان‌تنی و حتی صرفا جسمانی پیدا می‌کند.

در حال حاضر پژوهش‌های زیادی درخصوص موسیقی درمانی برای کودکان و نوجوانان انجام شده است و طبق پژوهش ها، این روش به دلیل قدرت سرگرم کنندگی و تسکین دهنده بودن برای دردها برای کودکان و نوجوانان بسیار تاثیرگذار است.

این روش در واقع زبانی بدون کلام برای کسانی است که نیاز دارند تا با روشی غیر از زبان کلامی احساسات و تفکرات خود را انتقال دهند.

 

موسیقی درمانی چگونه کار می‌کند؟

در ابتدا لازم است بدانیم که این روش درمانی قابلیت تاثیر بر جسم و روان بیمار را دارد و درمانگران با استفاده از موسیقی توانایی کنترل درد، کاهش اضطراب، تقلیل احساس افسردگی، کنترل بیماری‌های تنشی، جسمی و روانی و ... را دارند.

اما اینکه این روش چگونه و با چه فرآیندی می‌تواند چنین تاثیر گسترده‌ای بر بدن و روان انسان بگذارد نیز می‌تواند موضوع قابل توجهی باشد.

در واقع چند عامل وجود دارند که به تاثیرگذاری موسیقی درمانی کمک می‌کنند:

  1. موسیقی می‌تواند با منحرف ساختن توجه از آلام و دردها بر محتوای غنی خود، تاثیر بسزایی در کنترل دردهای جسمانی، کاهش تحریکات عصبی و کنترل خشم و در کل تجربیاتی که باعث ایجاد احساسات منفی در بیمار می‌شود، داشته باشد.
  2. موسیقی به طور مستقیم بر قسمت‌هایی از مغز که وظیفه شروع یک احساس، تولید آن، نگهداری و پایان دادن به آن را دارند، تاثیر می‌گذارد.
  3. در هنگام گوش دادن به موسیقی، فرایند‌هایی نظیر به خاطر سپاری آن، تجزیه و تحلیل، رمزگذاری و رمزگشایی ذهنی و همچنین برقراری ارتباط بین تجربیات شخصی و موسیقی اتفاق می‌افتد که بر قوای شناختی بیمار تاثیر می‌گذارد.
  4. ایجاد یک ریتم خاص در الگوهای رفتاری بیمار مانند نوع راه رفتن، سخن گفتن درک از محیط و ... نشان دهنده‌ی تاثیر موسیقی بر رفتار است.
  5. موسیقی در واقع یک وسیله ارتباطی است و در جریان موسیقی درمانی این خصیصه می‌تواند تاثیر چشمگیری در توانایی برقراری ارتباط فرد بیمار داشته باشد.

در واقع در علم روانشناسی، موسیقی دارای ویژگی‌هایی است که به آن قدرت تاثیرگذاری شگرفی می‌دهد. از نفوذ آن در فرهنگ، تاریخ و زندگی بشر گرفته تا توانایی آن در تاثیرات جسمانی بر بخش بخش بدن یک انسان.


تهیه شده در تیم تولید محتوای آرتبال
منابع :

http://petersonfamilyfoundation.org
http://positivepsychology.com

موسیقی درمانی جهت بهبود عملکرد درمان / دکتر سرور بهبهانی- مهندس محمد کریمی مریدانی